Binlerce yıl önce Hindistan’da doğan Ayurveda’yı modern tıptan ayıran özellikler nedir?

Ayurveda, her bireyin eşsiz ve tek olduğunu vurgulayarak herkese uyabilecek tek bir diyet ve yaşam tarzı rutini olmadığını söyler. Hastalıkları tedavi etmekten ziyade hasta olmamamız için önlem almamız gerektiği üzerinde durur. Beslenme ve yaşam şekli en önemli ilaç yerine geçer.

Kısaca bir Ayurvedik uzmanına başvurduğunuzda, ilaçlarla dolu bir reçete değil yapılacaklar listesiyle evinize dönersiniz.

Peki Ayurveda’nın işleyişi nasıldır?

Kişinin yaratılışı, doğası anlamına gelen “prakruti”; hava, su, ateş, toprak ve boşluk elementi niteliklerinden oluşur ve Vata (hava ve boşluk), Pitta (ateş ve su) ve Kapha (toprak ve su) olmak üzere 3 doshaya karşılık gelir. Ayurveda doktorları nabzınıza bakarak prakruti’nizin ne olduğunu belirler. Prakruti doğuştan sabittir. Doshalar ise ​​vücuttaki farklı fizyolojik fonksiyonları yerine getiren enerji tipleridir.

Vata dosha

Kan dolaşımını, nefes almayı, göz kırpmayı ve kalp atışlarınızı da içeren bedensel fonksiyonları kontrol eden enerjidir. Vata dengedeyken yaratıcılık ve canlılık; dengesizken ise korku ve endişe ortaya çıkar.

Pitta dosha

Sindirim, emilim, beslenme ve vücudunuzun sıcaklığını da içeren vücudun metabolik sistemlerini kontrol eden enerjidir. Pitta dengedeyken kişinin zekâ kapasitesi artar ve kişi kendini memnun hisseder. Denge kaybolduğunda ise öfke problemleri görülürken fiziksel sorun olarak da ülserler ortaya çıkar.  

Kapha dosha 

Vücudun büyümesini kontrol eden enerjidir. Tüm vücut bölgelerine su sağlar, cildi nemlendirir ve bağışıklık sistemini korur. Dengedeyken sevgi ve bağışlayıcılık artarken dengesiz olduğunda ise güvensizlik ve kıskançlık görülür.

Herkeste üç dosha birden bulunsa da genellikle içlerinden yalnızca biri veya ikisi daha baskındır. Çeşitli dosha oranları kişinin genel fizyolojik ve karakteristik özelliklerini, zevklerini ve nelerden hoşlanmadıklarını belirler. Örneğin, Vata’nın baskın olduğu insanlar sıcak havanın soğuğa tercih ederken ve Kapha yönünden baskın olanlar başkalarına göre daha baharatlı yiyecekleri tercih ederler.  

Doshaların baskınlığına göre şekillenen karakterler nasıl olur?

Vata’nın baskın olduğu kişilerin özellikleri arasında yaratıcılık vardır. Yeni bilgileri hızlıca kavrarlar ancak bir o kadar da hızlı unutabilirler. Fiziksel özellik olarak bakıldığında genellikle ince yapılı ve uzun boyludurlar. Hızlı yürürler. Çoğunlukla soğuğa karşı duyarlıdırlar ve el ve ayakları üşümeye meyillidir.

Heyecanlı ve eğlenceli bir kişiliğe sahiplerdir. Günlük rutinleri düzensizdir, genelde kısa süreli enerji patlaması yaşarlar ve bunun sonucunda enerjileri tükenir ve yorulurlar. Dengeli bir rutin sürdürdüklerinde ise keyifleri yerinde olur. Dengeleri kaybolduğunda stres karşısında korkma, endişelenme ve anksiyete yaşama eğilimleri bulunur. Anlık dürtülere göre hareket etme eğilimleri vardır. Genellikle ciltleri ve saçları kurudur ve çok az terlerler.

Pitta’nın baskın olduğu kişilerin özellikleri; orta boyda ve bedensel olarak güçlü yapıdadırlar. Konsantrasyonları güçlüdür ve çabuk odaklanırlar. Kendilerine güvenirler ve girişkendirler. Dengeleri kaybolduğunda agresif, talepkâr ve hatta biraz saldırgan olabilirler.

Özellikle de rekabetten ve meydan okumalardan hoşlanırlar. Tutkulu ve romantiktirler. Sindirim sistemleri ve iştahları da güçlüdür. Özellikle de uzun süre aç kaldıklarında sinirli olma eğilimindedirler. Stres altındayken gergin ve sinirli olurlar. Terleme oranları yüksektir. Cilt tonları genelde açıktır ve çiller görülür. Güneşe karşı hassastırlar, çok sıcak olduğunda rahatsız olurlar ve güneş yanığı olmaya yatkındırlar.

Ayrıca sıcak havalar yorulmalarına sebep olur. Hitap yetenekleri çok yüksektir, topluluk karşısında konuşma konusunda başarılıdırlar. Yönetim ve liderlik kabiliyetleri yüksektir ama fazla otoriter de olabilirler. Anlık sinirlenebilirler ve sabırsızdırlar. En sık karşılaştıkları sağlık sorunları ise kaşıntılar, enflamasyon, kızarıklıklar, akne, cilt kanseri, ülser, reflü, uykusuzluk, gözde kuruluk ve yanmadır.

Kapha’sı baskın kişilerin; rahat bir mizaçları vardır ve yavaş tempolu yaşarlar. Sevgi dolu, bağışlayıcı, merhametli bir yapıları vardır ve insanları yargılamayı sevmezler. İstikrarlı, güvenilir ve sadıktırlar. Fiziksel olarak güçlü ve sağlam ve ağır bir yapıya sahiplerdir.

Tüm Ayurvedik tipler arasında en enerjik olanlardır ancak enerji kullanımında istikrarlı ve tutumlu davranırlar. Dikkatli düşünerek ve hareketlerini hesaplayarak hareket ederler. Yavaş öğrenirler ancak öğrendiklerini kolay kolay unutmazlar. Saç ve cilt yapıları yumuşaktır.

Gözleri genellikle büyük, bakışları da mizaçları gibi “yumuşaktır” ve ses tonları da tatlıdır. Kilo almaya müsaittirler, sindirim sistemleri yavaş olmaya eğimlidir. Ayrıca vücudun döngüsünün yavaş olması sonucu depresyona da meyillidirler. Öte yandan kendi kendilerine yeterler ve hayattan beklentileri yüksek değildir, genellikle gerçekçi bir tutumları vardır.

Fiziksel sağlıkları genellikle mükemmeldir ve bağışıklık sistemleri güçlüdür. Uyumludurlar ve her ortama ayak uydurmak isterler. Çevreleriyle barışık olmayı severler ve çoğu zaman kaos ortamında dengeyi sağlayan kişilerdir. Genellikle sahip olduklarına sıkı sıkıya bağlı olup onlardan ayrılmaktan hazzetmezler. Soğuğu ve nemli havaları sevmezler. Fiziksel anlamda olur da bir problem yaşarlarsa bu genelde soğuk algınlığı, burun tıkanıklığı ve astım, alerji gibi solunum yolu rahatsızlıklarından biri olur.

İlginizi çekebilir!