Biz zamanlar yüzünü Batı’ya çevirmiş ülkeler için çok ilginç ve belki de güvenilmez gelen fonksiyonel mantarlar yani adaptojenler şu sıralar her yerdeler! İyi yaşam dünyasının süperstarları olarak bilinen bu özel mantarlar yüksek besin değerlerinin ötesinde sinir sistemi ve ruh hali desteği vermeleriyle birçok fonksiyonel gıdanın, içeceğin, takviyenin hatta kahvenin içinde bulunuyor. İçlerinden biri ise modern yaşamın en yaygın rastlanan nörolojik durumu olan beyin sisini hafifletmesi ve bilişsel fonksiyonları desteklemesi ile öne çıkıyor: Aslan yelesi mantarı. Ruh halini yükseltebilen, hafızayı ve odaklanmayı kuvvetlendirebilen bu ihtişamlı görüntüye sahip mantar hakkında tüm merak ettiklerinizi araştırdım.
Aslan yelesi mantarı nedir?
Aslan yelesi mantarı büyük, beyaz renkte, saçaklı bir mantar türüdür. Aslan yelesine benzediği için bu ismi almıştır. İçerisinde zihni, bağırsakları, kalbi pozitif yönde destekleyen biyoaktif bileşenler bulundurduğu için fonksiyonel mantar sınıfında kabul edilir. Bu mantarların yüksek besin değerlerinin ötesinde adaptojenik faydaları da bulunur. Bir başka deyişle sinir sistemimizin çevresel tetikleyicilere nasıl cevap verdiğini etkileyebilecek organik bileşenlere sahiptir. Bunun da ötesinde fonksiyonel mantarların hepsinin hücresel çeperinde beta glukan isimli kompleks karbonhidratlar vardır. Araştırmalara göre mantarlardan gelen beta glukanların kalp ve bağırsak sağlığını yükseltme, bağışıklık cevabını kuvvetlendirme gibi ek faydaları da bulunur.
Aslan yelesi mantarı almanın faydaları nelerdir?
Aslan yelesi mantarı Hericium erinaceus, hou tou gu veya yamabushitake olarak da bilinir. Özellikle Asya ülkelerinde; Hindistan, Japonya ve Çin’de hem geleneksel mutfağın bir parçası olarak yemeklerde kullanılır hem de tıbbi kullanımları vardır. Geleneksel Çin Tıbbı içerisinde yüzyıllardır kullanıldığı bilinen aslan yelesi mantarı birçok hastalığın temelinde yatan bedensel enflamasyonu düşürmeye yarayarak bilişsel destekten ruh halini yükseltmeye, sinir sistemini korumaktan diyabet ve ülser tedavisini desteklemeye kadar birçok alanda fayda gösterebilir.
Bilişsel destek
Aslan yelesi mantarı özellikle beyin sağlığı özelinde incelenmiştir. Araştırmalara göre bilişsel fonksiyonları destekleyebilen bu özel mantar sinir hücrelerinin sağlıklı gelişimini destekler. Bu nedenle daha net bir zihin ve daha yüksek bir odaklanma için en çok tercih edilen fonksiyonel mantardır. Küçük çaplı bazı araştırmalar aslan yelesi mantarının bilişsel fonksiyon kaybı ile tanımlanan demans ve Alzheimer’a karşı önleyici veya tedavi edici bir rol üstelenebileceğini söyler. Sinir hücrelerinin rejenerasyonunu aktif olarak desteklemesi ise bu fonksiyonel mantarın Parkinson, inme, Huntington, MS gibi sinir sistemini etkileyen hastalıklardan korunma sağlayabileceğini gösterir.
Kalp sağlığı
Nitekim aslan yelesi mantarı bedende aynı zamanda bir antienflamatuar olarak da etki gösterir. İçerisinde bulunan güçlü antioksidanlar sayesinde serbest radikallerin hücreler üzerine bıraktığı hasarı minimize edebilir, özellikle kardiyovasküler sağlığı yükseltmeye yardımcı olabilir. Aslan yelesi mantarı aynı zamanda bedendeki yağ metabolizmasını da iyileştirmede ve trigliserid seviyelerini düşürmede etkilidir. Bu sayede de kalp rahatsızlıklarına yakalanma riskini düşürebilir.
Ülser tedavisi
Hayvanlar üzerinde yapılan bir araştırmada aslan yelesi mantarının mide ülserleri gelişimine neden olan Helicobacter pylori (H. pylori) isimli bakterinin üremesini yavaşlattığı ve mukus tabakasını kalınlaştırdığı da görülmüştür.
Ruh hali desteği
Anksiyete veya depresyonun gelişimi birçok faktöre dayansa da kronik enflamasyon en temel tetikleyicileri arasında gösterilir. Aslan yelesi mantarının en ilginç faydalarından olan ruh halini yükseltip koruması da bu noktada devreye girer. Yine hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalara göre mantarın antienflamatuar özellikleri depresyon ve anksiyetenin semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir.
Güçlü bir bağışıklık
Aslan yelesi mantarının bağışıklık sistemini güçlendirmesi ise bağırsak sağlığı üzerinden yaşanır. Bağırsak duvarlarında bedeni zararlı patojenlerden koruyan bir bağışıklık duvarı bulunur. Bu duvarın kuvvetli olması ağızdan giren bir patojenin kan dolaşımına katılmadan bedenden atılmasına yardımcı olur. Eğer ki bu bağışıklık duvarı zarar görür ve zayıflarsa patojenler de bağırsak bariyerini aşarak bedene yayılabilir. Aslan yelesi mantarı, bu noktada devreye girerek bağırsak bağışıklık sistemini koruyup güçlendirmeye yardımcı olur. Bu alanda araştırmalar hala yapılsa da salmonella gibi ölümcül olabilen patojenlere karşı bile etki gösterdiği görülmüştür.
Aslan yelesi mantarı nasıl beyin sisine yardımcı olabilir?
Beyin sisi zihinsel netlik kaybı, odaklanma güçlüğü, unutkanlık ile simgeleşen, stres, uykusuzluk, sağlıksız beslenme, hareketsizlik ile tetiklenebilen çok yaygın bir nörolojik durumdur. Aslan yelesi mantarı gibi adaptojenler de moleküler bir seviyeden çalışarak stres hormonu sentezinin kontrol altında tutulmasına, bedenin iç dengesi olan homeostasinin korunması için HPA aksisinin dengelenmesine katkıda bulunur. Bu sayede de kronik stresin beden ve zihin üzerindeki yükünü hafifletirler. Ek olarak antienflamatuar ve antioksidan özellikleri sayesinde beyni oksidatif stresin hasarından korumaya yardımcı olur, yeni sinir hücrelerinin üretilmesini tetikler ve bilişsel fonksiyonların güçlenmesini sağlarlar.
Aslan yelesi mantarı hangi sıklıkta, nasıl kullanılmalıdır?
Yemek olarak tüketilebilse de birçok kişi aslan yelesi mantarını takviye formunda ya kapsül ya da toz olarak alır. Yeni yeni çıkan bazı formülasyonlarında sıvı formda da bulunabilir. Sağlık faydalarından yararlanabilmek için takviye seçerken biyo-etkinliğinin en az yüzde 70 oranında olmasına özen göstermek gerekir.
Uzmanlara göre günde 1-2 gram konsantre bir özüt kullanmak birçok kişi için yeterli gelir. Kullanım süresi için ideal olarak 2-3 ay önerilir. Nitekim her takviyede olduğu gibi kullanmadan önce mutlaka kendi doktorumuza danışmak, bizim için en uygun dozajı öğrenmek gerekir.
Ne kadar sürede etki gösterir?
Yavaş yavaş ve kademe kademe bir iyilik hali sunan bu fonksiyonel mantarın verdiği netlik ve zindelik hali en iyi kullanımından 3-4 hafta sonra hissedilmeye başlar. Zaman geçtikçe diğer faydaları da daha çok belirginleşir. Örneğin bedensel enflamasyon ve bağırsak sağlığı üzerindeki etkileri kendini 12 hafta sonra gösterebilir.
Kimler için uygundur?
İlginç bir şekilde yüksek dozlarında bile oldukça güvenli olan bu mantarın tek negatif etkisi sindirim sistemi çok hassas kişilerde hafif bir şişkinlik yaratmasıdır. Tam da bu nedenle, mideyi daha çok yormamak ve rahatsız etmemek için günde 3 gramdan daha fazlasının alınması önerilmez. Toplumun büyük bir çoğunluğu tarafından rahatlıkla kullanılabilen aslan yelesi mantarından uzak durması gereken kişiler mantar alerjisi olanlar ve bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaçlar kullanan kişilerdir. Bunun dışında doğanın en nazik tıbbi destekçilerinden birisi olarak bilinir. 135 farklı klinik çalışmadan, 9 binin üzerindeki kullanımcıdan kimse ciddi bir yan etki yaşamamıştır!
