Vücudumuz, iltihaplanma ve doku hasarı sonucunda ters giden bir şeyler olduğunu belli etmek için sık sık uyarı verir. Doğal bir kırmızı alarm olarak tanımlayabileceğimiz enflamasyon, ilişkili olduğu rahatsızlıkla birlikte kısa sürede tespit edilip tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Vücudunuzda meydana gelen değişiklikleri daha kolay anlamlandırabilmeniz için enflamasyon belirtileri, nedenleri ve doğal yollardan korunma yöntemlerini araştırdık.

Enflamasyon nedir?

Enflamasyon, bağışıklık sisteminin yaralanmalar ve enfeksiyonlar gibi tehlike anlarında verdiği tepki halidir. Genellikle gözle görülür belirtiler göstererek vücutta anormal bir durum olduğuna işaret eder. Bu işaret olmazsa en basit iltihaplanmalar veya yaralanmalar bile ölümcül bir seviyeye ulaşabilir. Bu nedenle enflamasyon, dışarıdan gözle görünebilir halde olan belirtileriyle, içeride daha büyük problemlerin olduğunun belirtisidir. Bu yüzden enflamasyon gözlemlenmeli, kontrol altında tutulmalı ve enflamasyonu önleyen gıdalarla elimine edilmelidir.

Enflamasyon; akut enflamasyon ve kronik enflamasyon olmak üzere ikiye ayrılır. Akut enflamasyonun belirtileri kendini çabuk gösterir ve kısa zaman içerisinde tedavi edilebilecek düzeydedir. Ancak kronik enflamasyon, genellikle 6 haftadan fazla sürer ve sürekli yorgunluk, kilo artışı, mide ve bağırsak problemleri gibi bazı düzenli rahatsızlıkları beraberinde getirir. Akut enflamasyonun zamanında tedavi edilmemesi, kronik enflamasyona neden olabilir. 

İlginizi çekebilir: Enflamasyon Nedir? Enflamasyonu Önlemek İçin Hangi Gıdalar Tüketilmelidir?

Kısa süreli enflamasyon belirtileri

Kısa süreli enflamasyonun ortaya çıkması için basit bir bilek burkulması, deri üzerinde kesik veya boğaz ağrısı bile yeterlidir. Vücut hasarlı bölgenin bir an önce iyileşebilmesi için hormonlara ve hücrelerde emilmiş halde bulunan besin değerlerine sinyal göndermeye başlar. Bunun sonucunda acil alarm moduna geçen vücut, aşağıdaki beş belirtiyle enflamasyon koşullarını oluşturur. 

  • Kızarıklık
  • Acı hissi
  • Isı artışı
  • Şişkinlik
  • Fonksiyon kaybı

Enflamasyonun temel belirtileri arasında yer alan kızarıklık, enfeksiyon kapan veya yara alan bölgedeki kimyasalların kan akışına dahil olmasıyla meydana gelir. Kan akışındaki değişim nedeniyle kızaran bölgede ısı artışı ve dokunulduğu zaman acı hissi ortaya çıkabilir. Tüm bunlara bağlı olarak tepki gösteren bölgede şişkinlik ve fonksiyon kaybı yaşanabilir. 

Enflamasyon, durumun şiddetine göre stres ve sürekli bir huzursuzluk hali verir. Bu nedenle kişiyi psikolojik anlamda kötü etkilemekte ve beyne sürekli olarak acı ve ağrı sinyallerinin gönderilmesine neden olmaktadır. Psikolojik etkilerinin yanı sıra enflamasyon, ilerlediği durumlarda gözle görülür tahrişlere, yaralara ve fiziksel problemlere de ortam hazırlamaktadır.

Dermatolog Adarsh Vijay Mudgil, enflamasyonun kızarıklık haliyle bağlantılı olarak kuruluğa ve dökülmelere neden olabileceğini, zamanında müdahale edilmediğinde saç köklerine kadar negatif etki gösterebileceğini belirtmektedir. Peki enflamasyon riskini ortadan kaldırmak için yapılması gerekenler nelerdir?

Enflamasyonla mücadeleyi kolaylaştıran doğal yöntemler

Vücuttaki enflamasyon hali, sıcak veya soğuk terapi, stres kontrolü, egzersiz, sigara gibi kötü alışkanlıkları bırakma, doktor kontrolünde ilaç kullanımı gibi yöntemlerle azaltılabileceği gibi sağlıklı beslenme ile de kontrol altına alınabilir. 

Enflamasyon riskini ortadan kaldırmaya destek olan besinler:

  • Zeytinyağı gibi sağlıklı yağlar,
  • Domates, avokado, portakal gibi vitamin deposu meyveler,
  • Antioksidan bakımından zengin kırmızı meyveler,
  • Başta ıspanak ve brokoli olmak üzere tüm yeşil yapraklılar ve sebzeler,
  • Ceviz ve badem gibi kuruyemişler, 
  • Somon gibi yağlı balık türleri, 
  • Sarımsak, zerdeçal, tarçın, zencefil gibi süper gıdalar.

Enflamasyondan korunmak için mutlaka uzak durulması gereken yiyecekler arasında ise kızartmalar, şeker, rafine karbonhidratlar, alkol, işlenmiş gıdalar ve trans yağlar bulunmaktadır. Ayrıca hatalı beslenme haricinde vücuttaki enflamasyon halini tetikleyen faktörlerden bazıları aşırı ilaç kullanımı, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve vücudun elimine etmekte zorlanacağı yabancı materyallere maruz kalma şeklinde sıralanabilir.  

İlginizi çekebilir: İlaç Gıdalar: Bütünsel Sağlık İçin Gökkuşağını Tüketin

Kaynak: Livescience, Webmd, Health Harvard, Medical News Today, MindBodyGreen

Fotoğraf: Cupful of Kale