YAZAN: MELTEM FAKABASMAZ

Ödemden bir türlü kurtulamadığınız, kabızlık veya ishal sorunlarının önüne geçemediğiniz, alerjiler ile sürekli mücadele etmek zorunda kaldığınız, regli dönemlerini zorlu geçirdiğiniz veya bağışıklık sisteminizde dengesizlik yaşadığınız dönemler sıklıkla oluyorsa lenf sisteminizle ilgili sorununuz olabilir. Bağışıklığın bir tür pasif dolaşım sistemi olan lenfatikler; iç fizyolojimizin karşılaştığı günlük zorluklara karşı koruma sağlayan ve doğumumuzdan itibaren her birimizde olan en güçlü araçlardan biridir. Lenf sistemi nedir, görevleri nelerdir? Daha sağlıklı çalışması için neler yapabiliriz? Sizin için yazdık!


Lenf sistemi nedir?

Lenfatik sistem, lenf sıvısını üreten ve dokulardan dolaşım sistemine taşıyan lenfoid organlar, lenf düğümleri, lenf kanalları, lenfatik dokular, lenf kılcal damarları ve lenf damarlarından oluşan karmaşık bir örüntüdür. Lenfatik sistem aracılığıyla toksik maddeler kan dolaşımı yoluyla vücuttan dışarı atılır. Bundan dolayı da vücudun çöp atım sistemi olarak adlandırılır.

Lenf sistemi görevleri

Lenfatik sistem hayati fonksiyonları, genel sağlık ve esenliğe katkıları nedeniyle vücudumuz için inanılmaz derecede önemlidir. Lenfatik sistemin hayati olmasının nedenleri aşağıdaki gibi sıralanır:

  • Bağışıklık sistemi desteği: Lenfatik sistem; vücudu enfeksiyonlara, hastalıklara ve zararlı maddelere karşı koruyan bağışıklık sistemimizi desteklemede çok önemli bir rol oynar. Bedenlerimizin belirli bölgelerinde yer alan lenf düğümleri (lenf bezleri) lenf sıvısında bulunan patojenleri, bakterileri ve diğer yabancı partikülleri yakalayan ve yok eden filtre görevi görür. Lenfatik sistem, bağışıklık hücrelerinin aktivasyonuna yardımcı olur ve iletişimlerini kolaylaştırarak etkili bir bağışıklık tepkisi sağlar.
  • Sıvı dengesi: Lenfatik sistem vücutta uygun sıvı dengesinin korunmasına yardımcı olur. Hücrelerimizi çevreleyen sıvı ve interstisyel sıvının fazlasını toplar ve bunları kan dolaşımına geri döndürür. Bu işlem dokularda sıvı birikmesini engelleyerek hücrelerimizin gerekli besinleri ve oksijeni almasını sağlar.
  • Besinlerin emilimi: Lenfatik sistem, diyet yağlarının ve yağda çözünen vitaminlerin emiliminde ve taşınmasında önemli bir rol oynar. İnce bağırsakta lakteal adı verilen özelleşmiş lenfatik damarlar, bu besinleri sindirim sisteminden emer, çeşitli hücre ve dokulara dağıtılmak üzere kan dolaşımına taşır.
  • Toksik maddelerin atılması: Lenfatik sistem, sıvı dengesindeki rolünün yanı sıra atık ürünlerin, toksinlerin ve hücresel kalıntıların dokulardan uzaklaştırılmasına yardımcı olur. Lenfatik damarlar bu atık maddeleri toplar ve filtreleyip vücuttan atılacağı lenf düğümlerine taşır.
  • İyileşme ve doku onarımı: Lenfatik sistem iyileşme süreçlerimizde önemli bir role sahiptir. Lenfatik damarlar fazla sıvıyı, ölü hücreleri ve atıkları yaralı dokulardan uzaklaştırmaya yardımcı olarak onarımlarını ve yenilenmelerini kolaylaştırır. Bu süreç, uygun yara iyileşmesi ve iltihaplanmayı azaltmak için çok önemlidir.

Lenfatik sistemi nasıl sağlıklı hale getirebiliriz?

  • Aktif olun ve düzenli egzersiz yapın: Yürüme, koşu, yoga veya yüzme gibi düzenli uyguladığınız fiziksel aktivitelerle meşgul olmak, lenfatik akışı uyarmaya yardımcı olabilir. Hareket ve egzersiz, lenf sıvısının tüm vücuda pompalanmasına yardımcı olarak lenfatik dolaşımı teşvik eder ve etkinliğini artırır.
  • Sağlıklı beslenin: Meyveler, sebzeler, kepekli tahıllar, yağsız proteinler ve sağlıklı yağlar açısından zengin dengeli bir diyet, lenfatik sistem için gerekli besinleri sağlar. Toksinlerin ve serbest radikallerin uzaklaştırılması önceliğiniz olsun. 
  • Su için: Yeterli miktarda su içmek, lenfatik sistem sağlığını korumak için çok önemlidir. Uygun hidrasyon, lenf sıvısının düzgün bir şekilde akmasına yardımcı olur ve toksik ürünlerin ortadan kaldırılmasını destekler.
  • Derin nefes alma ve gevşeme tekniklerini uygulayın: Diyafram nefesi veya alternatif burun deliği nefesi gibi derin nefes egzersizleri, lenfatik akışı uyarmaya ve stresi azaltmaya yardımcı olabilir. Meditasyon, farkındalık veya yoga gibi stres yönetimi teknikleri de sağlıklı bir lenfatik sistemi destekleyebilir.
  • Toksinlerden ve kimyasallardan kaçının: Çevresel toksinlere, kirleticilere ve kimyasallara maruz kalmayı en aza indirmek, lenfatik sistem üzerindeki yükü azaltmaya yardımcı olabilir. Mümkün olduğunca doğal ve toksik olmayan ev ve kişisel bakım ürünleri tercih edin.
  • Kuru fırçalama uygulaması: Kuru fırçalama, lenfatik sistemi uyarmak için cildi yumuşak kıllı bir fırçayla hafifçe fırçalamayı içerir. Bu teknik, lenfatik dolaşımın iyileştirilmesine ve ölü deri hücrelerinin atılmasına yardımcı olarak sağlıklı cilt ve lenfatik işlevi destekler.
  • Sağlıklı kilonuzu koruyun: Aşırı kilolu veya obez olmak, lenfatik sisteme ek yük getirebilir. Dengeli bir diyet ve düzenli egzersiz yoluyla sağlıklı bir kiloyu korumak, optimal lenfatik işlevi desteklemeye yardımcı olabilir.
  • Gevşek giysiler giyin: Özellikle lenf bezlerinin yoğunlaştığı bölgelerde sıkı giysiler giymek lenfatik akışı kısıtlayabilir. Gece uyurken de buna özen göstermek gerekir. Olabildiği kadar serbest hareket ve dolaşıma izin veren bol giysiler tercih edin.
  • Masaj ve manuel lenfatik drenaj: Profesyonel lenfatik drenaj masajı, lenfatik akışı uyarmaya ve lenfatik sistem işlevini iyileştirmeye yardımcı olabilir. Uygun teknikler için eğitimli bir terapiste danışılabilir.

Yoga ile lenf sistemi sağlığını desteklemek

Lenfatik sistemi sağlıklı tutmak için yogadan yararlanmak mümkündür. Lenf nodları büyük eklemlerin çevresinde yer alır. Yoga, fiziksel duruşları (asanalar), nefes egzersizlerini (pranayama) ve meditasyonu içeren bütünsel bir uygulamadır. Lenfatik sistemi ve genel sağlığı olumlu yönde etkileyebilecek çeşitli faydaları bu bütünün içinde sunar. Özellikle kasıp gevşetmeye yönelik hareketlerle, lenf nodlarına masaj etkisi yaratabilirsiniz. 

  • Hareket ve akış: Birçok yoga asanası, lenfatik akışı uyarabilen esneme, bükülme ve sıkıştırma içerir. Bu hareketler, lenfatik damarların açılmasına ve vücuttaki lenf sıvısının dolaşımının artmasına yardımcı olur.
  • Ters duruşlar: Bacakların kalbin üzerinde olduğu omuz duruşu (Sarvangasana) veya baş duruşu (Sirsasana) gibi ters yoga pozları, yer çekiminin lenf sıvısının vücudun alt kısmından kalbe doğru hareketine yardımcı olmasına izin vererek lenfatik drenajı teşvik edebilir. Bu pozları yapmakta zorlanırsanız, sırt üstü yatakta yatarak, bacaklarınızı duvara dayayarak kalmanız da (viparita karani) ters duruşlarda kazanılan etkiyi sağlayabilir. 
  • Derin nefes: Pranayama veya yogik nefes egzersizleri, oksijen alımını artırabilir, karbondioksit ve atık ürünlerin atılmasını kolaylaştırabilir. Kanın oksijenlenmesini artırarak, pranayama genel lenfatik işlevi destekler. Özellikle diyafram nefesi, pompalama ve karında bulunan lenf nodlarını uyarma konusunda etkin uygulamalardan biri olabilir. Diyafram nefesinde, diyafram kasının aktif kullanımı da bu etkiyi arttırabilir. (Karında yer alan lenf nodlarından dolayı.)
  • Stresi azaltma: Düzenli yoga uygulaması gevşemeyi destekler, stres seviyelerini azaltır ve sinir sistemini dengeler. Kronik stresin lenfatik sistem üzerinde olumsuz etkileri olabilir ve işlevini bozabilir. Stresi yoga yoluyla yöneterek, dolaylı olarak lenfatik sisteminizin sağlığını destekleyebilirsiniz. 
  • Detoks: Kapalabhati pranayama (kafatası aydınlatan nefes) gibi belirli yoga uygulamaları, burgular, öne eğilmeler ve bedenin yanını açan pozlar gibi belirli asanalar, detoks ile ilgili olan (karaciğer, böbrekler, pankreas, dalak, mide, bağırsak, akciğerler gibi) iç organları uyarır. 

Lenf desteği için nasıl yoga yapılmalıdır? 

Her türlü hareket uygulaması (yumuşak veya kuvvetli) bu sistem için önemli bir pompa görevi görebilir. Diğer egzersizlerden farklı olarak yoga bir araya toplanmış lenf bölgesine özgün etki yaratabilir, nefesi bir pompa gibi düzenleyebilir aynı zamanda bağışıklık sistemini baskılayan stresin regüle edilmesine yardımcı olabilir. Yoga ile aynı zamanda lenfatik sıvının dolaşımını uyarmak için daha yüzeysel lenf düğümlerinden bazılarını hafifçe baskı uygulanmasını sağlar. 

Ters duruşlar, yer çekimine karşı çalışan ekstremitelerin ve üst bedenin lenfatik akışına güçlü bir destek sağlar. Bir yoga pratiğinde diyafram daha derin lenfatikler için merkezi bir pompa görevi gördüğünden diyaframatik nefes egzersizlerinin ve nefes merkezli hareketlerin kullanılması lenfatikler üzerindeki etkileri arttırır. 



Meltem Fakabasmaz

İstanbul’da doğan Meltem, FMV Işık Lisesi'ni ve Doğu Akdeniz Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümünü bitirdi. 2015 yılından bugüne kadar 1500 saatten fazla yoga, meditasyon, mindfulness gibi eğitimlerle insanın iyi olma haline yardımcı olmak üzere yol alarak devam ediyor. Halen severek yapmaya devam ederken; öğretmek kadar öğrenci ruhunu da korumayı ve keyfini...



BLOOM SHOP